Biżuteria dla każdej kobiety stanowi bardzo ważną część uzupełniającą dla stroju. Bywa różna – złota, srebrna, z cennymi kamieniami, a także mniej lub bardziej ozdobna. To w jaki sposób ją przechowujemy i czyścimy będzie miało decydujące znaczenie jeżeli chodzi o jej stan i wygląd. Jak zrobić to prawidłowo?
- Jak przechowywać biżuterię srebrną?
- Jak przechowywać biżuterię złotą?
- Gdzie przechowywać biżuterię?
- Jak czyścić srebrną biżuterię?
- Jak czyścić złotą biżuterię?
Przechowywanie biżuterii srebrnej
Sposób przechowywania srebra jest istotny z tego względu, iż ten rodzaj biżuterii jest dosyć delikatny i podatny na zmiany warunków atmosfery. Najlepiej byłoby trzymać srebro w szczelnie zamkniętych kasetkach, aby odciąć je od dostępu powietrza oraz wilgoci. Warto przy tym także srebrną biżuterię przechowywać w foliowych woreczkach, woreczkach strunowych czy z tkaniny.
Dlaczego jest to takie istotne? Srebro bardzo łatwo się utlenia w kontakcie z powietrzem, przez co zaczyna się czernić oraz traci swój blask. To naturalny proces chemiczny, który jednak łatwo da się powstrzymać. Szczególnie narażone na utlenianie są elementy zawierające dodatki miedzi, które przyspieszają reakcję chemiczną. Im większa wilgotność w pomieszczeniu, tym szybciej srebro pokrywa się ciemnym nalotem. Dlatego unikaj przechowywania biżuterii w łazienkach lub innych pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności.
Warto również pamiętać, że kontakt srebra z niektórymi chemikaliami zawartymi w perfumach czy kosmetykach może dodatkowo przyspieszyć proces utleniania. Z tego powodu zaleca się zakładanie biżuterii po nałożeniu kosmetyków i zdejmowanie jej przed aplikacją kremów czy toników na noc.
Przechowywanie biżuterii złotej
Złota biżuteria jest zdecydowanie odporniejsza od srebrnej, choć rzecz jasna wszystko będzie zależało także od jej jakości. Im wyższa próba, tym lepiej – egzemplarze o niższej próbie (poniżej 14 karatów) zawierają większy udział innych metali, przez co zachowują się podobnie jak srebro i ulegają utlenieniu. Złoto 18-karatowe lub wyższe jest praktycznie odporne na utlenianie, jednak wymaga ochrony przed zarysowaniami.
Zdecydowanie więc powinno się przechowywać tę biżuterię w tych samych warunkach co srebrną, czyli w szczelnym zamknięciu, najlepiej w woreczkach foliowych czy z tkaniny i każdą biżuterię osobno. Złoto białe, które zawiera niekiedy domieszki niklu lub palladu, może z czasem wymagać ponownego rodowania – warstwy ochronnej nadającej mu charakterystyczny biały połysk. Bez odpowiedniego przechowywania proces ten może przyspieszyć.
Osobną uwagę należy poświęcić biżuterii ze złota z kamieniami szlachetnymi. Niektóre kamienie – jak perły, opale czy turkusy – są niezwykle wrażliwe na zmiany wilgotności i temperatury. W ich przypadku nie wystarczy szczelne pudełko – zaleca się przechowywanie w pomieszczeniach o stabilnych warunkach, bez nagłych zmian temperatury.
Miejsce przechowywania biżuterii
Zostało powiedziane, że najlepiej, gdyby były to szczelne i odcięte kasetki. Szkatułek, kuferków i pudełek na biżuterię nie brakuje, warto z nich korzystać. Należy przy tym pamiętać, żeby przechowywana biżuteria nie stykała się ze sobą, istotne jest więc, by szkatułki posiadały sporo przegródek wyściełanych miękkim materiałem, można je również pooddzielać samemu. Materiał ten pełni podwójną funkcję – zapobiega zarysowaniom i pochłania nadmiar wilgoci.
Co ważne: nie należy trzymać razem biżuterii z prawdziwych kruszców wraz z biżuterią sztuczną. Może ona porysować cenne naszyjniki czy pierścionki, a dodatkowo wpłynąć na rozwój naleciałości. Niektóre stopy metali stosowane w tańszej biżuterii zawierają związki chemiczne, które mogą reagować z droższymi materiałami. Inna sprawa – naszyjników i bransoletek nigdy nie powinno się chować rozpiętych. Powoduje to powstawanie zagięć i osłabia strukturę łańcuszków.
Dobre szkatułki często posiadają też specjalne wkładki z filcu lub aksamitu, które dodatkowo amortyzują uderzenia i chronią przed kurzem. Jeżeli przechowujesz większą kolekcję, rozważ organizery z przezroczystymi pokrywkami – dzięki temu łatwiej odnajdziesz potrzebny element bez niepotrzebnego przeszukiwania całej zawartości. Warto również opisać poszczególne przegródki, zwłaszcza gdy masz podobne wzory w kilku próbach złota lub w różnych metalach.
Czyszczenie srebrnej biżuterii
Do czyszczenia biżuterii należy podejść z dużą dozą ostrożności. Jest kilka metod wartych wykorzystania, jedną z nich jest wykorzystanie miękkich ściereczek, takich jak do czyszczenia okularów. W sklepach jubilerskich dostępne są też te specjalnie przeznaczone do czyszczenia biżuterii – niektóre są nawet nasączone substancjami polerującymi, co usprawnia proces i zwiększa efektywność. Dobrze sprawdza się także używanie specjalnych preparatów do czyszczenia i polerowania srebra, które dostępne są w formie płynów, past lub piankowych aerozoli.
Domowe sposoby czyszczenia srebra
Z domowych sposobów doskonale znanym jest ten z wykorzystaniem pasty do zębów lub sody oczyszczonej. W tym drugim przypadku wystarczy nalać ciepłej wody i wymieszać w niej 2 łyżeczki sody oczyszczonej i 3 łyżeczki soli, a na dnie położyć folię aluminiową. Zanurzyć w tym srebrną biżuterię i lekko poruszyć. Roztwór powinien rozpuścić zanieczyszczenia, a te powinny opaść na folię. Co ważne – biżuterię nie powinno się namaczać dłużej niż kilka minut. Następnie płucze się ją i poleruje ściereczką.
Metoda z sodą działa dzięki procesowi elektrochemicznemu – połączenie glinu, soli i sody tworzy reakcję, która skutecznie usuwa naleciałości siarczkowe bez szlifowania samego metalu. To szczególnie bezpieczne rozwiązanie dla elementów z delikatnymi wykończeniami czy grawerunkami.
Srebrną biżuterię można także wyczyścić w wodzie po gotowanych w mundurkach ziemniakach, jak również z wykorzystaniem coca-coli. Można też użyć popiołu, na przykład takiego z papierosa, który należy zwilżyć i przecierać po biżuterii (NIE używać popiołu węglowego!). Ta ostatnia metoda wymaga jednak większej uwagi i delikatności, aby nie zarysować powierzchni.
Czyszczenie srebra z kamieniami
Jeżeli biżuteria srebrna posiada kamienie szlachetne, niektóre metody domowe mogą okazać się zbyt agresywne. Kamienie organiczne – jak perły, korale czy bursztyn – nie znoszą kontaktu z sodą, pastą do zębów czy kwaśnymi płynami. W takich przypadkach najlepsze będzie łagodne przetarcie wilgotną ściereczką z mikrofibry, bez zanurzania w roztworach. Profesjonalne środki do czyszczenia srebra często mają w instrukcji informację, czy można ich używać przy biżuterii z kamieniami.
Czyszczenie złotej biżuterii
W przypadku złota, biżuteria ta najczęściej matowieje i ciemnieje, a także pokrywa się osadem, który nie wygląda zbyt estetycznie. Osad ten to najczęściej resztki mydła, kosmetyków i naturalnych wydzielin skóry, które gromadzą się szczególnie w wklęsłych częściach ozdób. Żeby się go pozbyć, można to zrobić na kilka sposobów.
Metody czyszczenia złotej biżuterii w domu
Po pierwsze, warto pomoczyć biżuterię w osolonej wodzie. Dodaje się mniej więcej 5 łyżeczek soli i zostawia biżuterię na jakieś 4 godziny, potem wypłukuje i poleruje. Woda solna działa delikatnie oczyszczająco, rozpuszczając tłuste osady bez ryzyka uszkodzenia metalu. Można też spróbować czyszczenia pastą do zębów, ale bez mikrogranulek, które mogłyby zarysować powierzchnię. Pastę nakłada się miękką szczoteczką (np. do zębów) i delikatnie szoruje trudno dostępne miejsca – zawiasy, oczka, wnętrza obrączek.
Dla zachowania koloru i blasku poleca się także polewanie złotej biżuterii wódką lub spirytusem, co najmniej raz na miesiąc. Alkohol doskonale rozpuszcza tłuszcze i usuwa bakterie, które mogą osadzać się na powierzchni. Wystarczy przetrzeć biżuterię zwilżoną wacikiem, a następnie wypolerujesz suchą ściereczką. Ta metoda sprawdza się również jako szybki sposób odświeżania biżuterii przed ważnym wyjściem.
Czyszczenie złota z kamieniami szlachetnymi
Złoto często zdobione jest diamentami, szafirami, rubinami lub innymi kamieniami. Diament czy szafir są twarde i odporne, więc mogą być czyszczone nawet w roztworach z dodatkiem detergentu. Natomiast kamienie delikatniejsze – opal, turkus, szmaragd czy perła – wymagają specjalnej troski. W ich przypadku nigdy nie używaj ultradźwiękowych myjek ani agresywnych detergentów. Najlepiej sprawdzi się lekkie przetarcie wilgotną szmatką, bez namaczania. Jeżeli biżuteria jest szczególnie cenna, warto raz na jakiś czas oddać ją do profesjonalnego czyszczenia u jubilera, który dysponuje odpowiednim sprzętem i środkami dostosowanymi do typu kamienia.
